ADITZ LAGUNTZAILEAK

On Kixoteren laguntzaile fina,

Santxo

On Kixotek ezezik, aditzak ere badu laguntzailea

Lehen aipatu dugunez, aditzaren bidez informazio asko ematen dugu; hortaz, aditzak askotan laguntza behar izaten du, eta ez txikia, eman behar duen informazio guztia emateko.

Aditz laguntzaileak pertsonen, gauzen eta denboraren berri ematen digu. Beraz, euskarazko aditz laguntzailea oso aberatsa da, besteak beste gauzen eta pertsonen arteko harremanak agerian uzten baititu.

Laguntzaileak lau multzotan banatzen dira:

 Nor / Zer bakarrik azaltzen denean:

  • Ezin sinetsi dira Garisoainen (haiek).
  • ...eta herritik iritsi zen neguko egun hartan (hura).
  • Zu bakarrik ausartu zinen egia esaten (zu).

Izan aditzaren formak erabiltzen dira: naiz, zara, gara, ginen, ziren...


 Nor / Zer-Nori azaltzen direnean:

  • Botoia jausi zait (zer-niri).
  • Andoni etxera etorri zitzaigun bisitan (nor-guri).

Adizki hauek erabiltzen dira: zait, zaigu, zaio, zaizkit, zitzaigun, zitzaizkien...


 Nor / Zer-Nork / Zerk azaltzen direnean:

  • Gainera, Nafarroako legeak gure ondarea defendatzera behartzen gaitu. (zerk-nor).
  • Alkandora beltza bota du. (nork-zer).

Ukan aditzaren formak erabiltzen dira: dut, duzu, dute, ditu, ditugu, genuen, zenituen...


 Nor / Zer-Nori-Nork azaltzen direnean:

  • Artzapezpikutzari eman berri dio arrazoia. (nork-zer-hari).
  • Ziza guztiak erosi dizkiote azokan (zer-nork-hari).

Tankera honetako adizkiak erabiltzen dira: diot, diogu, dizkizugu, genizkion, zenioten...

 Gauzak erraztearren, lau multzo horiek bitara ekartzen dituzte batzuek: Nork-gabeak (lehenbiziko biak), eta Nork-dunak (azken biak).

.

ARIKETA
Bete hutsuneak 4.7

Azken aldaketa: asteazkena, 2019(e)ko martxoaren 6(e)an, 14:56(e)tan